verantwoordelijkheid

Verantwoordelijk zijn, verantwoordelijkheid nemen en verantwoordelijk blijven.

Kernbegrippen bij een scheiding. Het begint ogenschijnlijk met de persoon die de verantwoordelijkheid op zich neemt om te kiezen voor een echtscheiding. Soms is het een gemeenschappelijk besluit maar veelal zal een van beiden meer de knoop hebben door gehakt, niet zelden is de ander het er ook niet mee eens.

De vraag is dan of de partner die wil scheiden alleen verantwoordelijk is. Wel voor het besluit, maar ook voor de scheiding? Het besluit nemen om te willen scheiden gaat vaak met een lange aanloopperiode en de nodige twijfels en schuldgevoelens. Dit wil zich ook nog wel eens vertalen in het dan maar wat soepeler zijn in de verdeling. De vraag is echter of de partner die het besluit heeft genomen ook alleen verantwoordelijk is voor de scheiding. In de relatie ben je immers met z’n tweeën geweest. Dit onderscheid, deze gedachte is niet altijd eenvoudig voor de scheidende partijen. Met name de partner die niet heeft gekozen voor de scheiding blijft wellicht vinden dat hem/haar geen blaam treft. En dan?

Kant en klare antwoorden zijn er niet maar begeleiding in het elkaar kunnen begrijpen of tenminste elkaar kunnen blijven respecteren kan helpen. Ook voor de partij die de keuze heeft gemaakt blijft het zaak te blijven realiseren dat het nu te soepel zijn in de afhandeling over een x aantal maanden of jaren zich kan wreken.

Het verantwoordelijk blijven is bovenal aan de orde als er kinderen zijn. Kinderen kiezen immers niet voor de scheiding, dat doen de ouders of een van de ouders. Het ongenoegen van de scheiding omdat een van de ouders het er niet mee eens is middels de kinderen, al dan niet bewust, te laten blijken en/of de kinderen als tool gebruiken in de strijd is niet bepaald verantwoordelijkheid nemen voor de kinderen. Kortom verantwoordelijk zijn, verantwoordelijkheid nemen kan complex zijn.

vreemd gaan

Vreemd gaan is iets wat meer voorkomt dan we vaak denken. De cijfers variëren tussen 20% en 70%. Dit ook afhankelijk van wat je verstaat onder vreemd gaan. Is een zoen vreemdgaan of webcamcontact? Het is blijkbaar zo dat veel mensen behoefte hebben aan meer dan één liefdesrelatie of seksrelatie.

Monogamie, dus 1 partner, is de norm in Nederland. Vreemdgaan is daarom niet iets waar je mee te koop loopt en daarom veelal in het geniep plaats vindt. Vreemdgaan is een belangrijke aanleiding voor echtscheiding. Echter zelden het motief. Veelal is er sprake van gebrekkige communicatie.

Polygamie, dus meerdere partners, is in Nederland nog niet geaccepteerd. Er is weliswaar een behoorlijke revolutie geweest aangaande het seksuele en liefdesmoraal, maar meerdere partners dat is een brug te ver.

Polyamorie is een levenswijze waarbij sprake is voor meerdere liefdesrelaties. Partners geven elkaar toestemming om andere liefdesrelaties aan te gaan. Mevrouw Ageeth Veenemans heeft hier een heel boek aan gewijd. Zij vraagt zich af het niet reëler zou zijn als de moraliteit en de praktijk wat dichterbij elkaar komt.

De vraag is of het huwelijk in de huidige vorm overleeft in de 21^e eeuw.

In Nederland is het echter wel verboden om met 2 partners getrouwd te zijn. “Een persoon kan tegelijkertijd slechts met een andere persoon door het huwelijk verbonden zijn”. Een tweede huwelijk is strafbaar, maar liefst maximaal 6 jaar gevangenisstraf. Maar Nederland is Nederland. Je kunt wel een samenlevingscontract hebben met 2 partners. In 2005 is dit voor het eerste toegepast. Na de ondertekening is het gevierd door betrokkenen alsof het een huwelijk was. Voormalig minister van justitie Donner zou gezegd hebben dat een dergelijk contract een nuttig ordenende functie kan hebben. Je zou toch bijna denken dat het discriminatie is. Wel mogelijk bij een samenlevingscontract en niet mogelijk bij een huwelijk..

Een nuttig ordenende functie… Wat moet je er van vinden en zeggen. Ik zou het ook niet weten. Mij is wel duidelijk dat het voor velen niet acceptabel is en vreemd gaan kan leiden tot de grootste problemen. Bezint eer gij begint is dan waarschijnlijk ook een goed devies.

Opa en oma

Plus magazine heeft opdracht gegeven aan TNS NIPO om te onderzoeken wat de positie is van opa en oma na echtscheiding van hun kind. De omgang met de kleinkinderen wijzigt in veel gevallen. Circa 66% van de opa’s en oma’s vindt het vooral voor de kleinkinderen zeer verdrietig dat er een scheiding plaats vindt.

Zo’n 47 % verwijt de ex schoonzoon of dochter dat er minder contact met de kleinkinderen is. Kortom het wordt er veelal niet beter op. In het ouderschapsplan zoals wij dat maken hebben ook de opa en oma een rol. Bijvoorbeeld vraag ik hoe om te gaan met familiefeesten en omschrijf dat in het ouderschapsplan.

Juist in scheidingssituaties kunnen opa’s en oma’s een belangrijke stabiele factor worden in een echtscheiding. Opa’s en oma’s zijn vertrouwde familieleden juist in een periode dat het kind wellicht wat minder kan terugvallen op de ouder. Of het lastig vindt met de ene ouder over de andere ouder te praten. Het kan ook voor de ouder zelf lastig zijn over de aanstaande ex te praten zonder kwaad te worden of kwaad te spreken.

In circa 12% van de onderzochte gevallen is er helemaal geen contact meer tussen het kleinkind en  de opa en oma. Opa’s en oma’s kunnen de rechter verzoeken een omgangsregeling op te leggen. Alleen de familieband is dan niet voldoende, er moet tevens sprake zijn van een nauwe persoonlijke betrekking. De rechter zal altijd kijken naar het belang van kind.

Overigens blijkt tevens uit het onderzoek dat de scheidende ouder in circa 39% van de gevallen op de een of andere manier contact blijft houden met de ex-schoonouders. Het beeld dat schoonouders een last zijn blijkt niet uit deze cijfers. Veelal heeft men ook jaren lief en leed gedeeld en zullen vele schoonouders begrijpen dat het vaak niet zo is dat er één schuldige is.

KOP of HOND

Voor veel gezinnen is de hond een belangrijk onderdeel van het gezin. Er is veelal een vergaande emotionele binding met de hond.

Maar wat als partners gaan scheiden? Logischerwijs is een hond geen kind. Maar de meeste mensen willen de hond toch ook niet beschouwen als een ding. Toch is een hond in beginsel voor de wet een “zaak”  zoals een stoel of tv.

Een rechtbank heeft onlangs een opmerkelijke uitspraak gedaan. De man en vrouw hadden 2 honden. De man wilde de beide honden, daar ging de vrouw niet mee akkoord. Uit de huwelijkse voorwaarden die deze mensen hadden volgde niet dat de man daar recht op zou hebben. Dus ieder kreeg één hond. De rechter vond het echter bezwaarlijk om een keuze te maken. En toen kwam de munt op tafel. Kop was hond a, munt was hond b. En zo geschiedde. De uitkomst werd over gelaten aan het lot.

In de meeste situaties, in ieder geval voor zover ik tot op heden in mijn praktijk heb gezien, volgt de hond de partner die logischerwijs het beste voor de hond of de honden kan zorgen. Veelal is dat de partner, indien er kinderen zijn,  die grotendeels voor de kinderen gaat zorgen. Ook komt het wel voor, bijvoorbeeld bij co-ouderschap, dat de hond de zorgverdeling van de kinderen volgt. Dergelijke afspraken worden soms ook gemaakt over schildpadden en de andere bijzondere dieren die kinderen tegenwoordig hebben.

Geregistreerd partnerschap

Naast het huwelijk is het ook een mogelijkheid om de relatie te bezegelen en juridisch steviger te maken met een geregistreerd partnerschap. Bij veel mensen is wel eens het beeld dat met name partners van gelijk geslacht kiezen voor een geregistreerd partnerschap. Echter ook mannen en vrouwen kunnen vanzelfsprekend kiezen voor een geregistreerd partnerschap.

Het geregistreerd partnerschap is in veel opzichten vergelijkbaar met het huwelijk. Een geregistreerd partnerschap wordt, evenals een huwelijk, gesloten door een ambtenaar van de burgerlijke stand. De wederzijdse rechten en plichten van de partners zijn in belangrijke mate dezelfde als die tussen huwelijkspartners.

Een verschil is deze; als een getrouwde vrouw een kind krijgt, is haar echtgenoot automatisch de wettige vader; bij een geregistreerd partnerschap geldt dit niet. De partner van een vrouw die een kind krijgt is alleen dan de wettige vader als hij, met toestemming van de moeder, het kind erkent.

Sinds 2001 is het aantal partners met een geregistreerd partnerschap vervijfvoudigd. Het aantal huwelijken neemt de laatste jaren af. In 2010 zijn er 73 duizend paren gehuwd, in 2001 waren dat 82 duizend paren. Met name partners van 40 jaar en ouder kiezen meer voor een geregistreerd partnerschap.

Uiteindelijk is het denk ik ook een kwestie van gevoel. Op welke manier wil je de relatie bezegelen? Voor mijn praktijk maakt het geen verschil. Zowel na samenleving, geregistreerd partnerschap als huwelijk doen er zich vragen en afrondingskwesties voor.

Engeland en Wales

Mediation als middel om een conflict op te lossen of relatiebeëindiging te realiseren wordt steeds gebruikelijker. Verplicht is het niet. 

In Engeland en Wales wordt het per april 2011 verplicht om tenminste een mediation intakegesprek te hebben. Indien dit niet heeft plaats gevonden dan kan de zaak niet worden voorgelegd bij de rechtbank. Als één van de partijen na dit gesprek geen mediation wenst dan kan de zaak alsnog worden voorgelegd bij de rechtbank.

Als bemiddelaar in echtscheidingen zie ik deze ontwikkeling graag. Niet eens in eerste instantie omdat ik denk dat bemiddeling altijd de beste oplossing is. Wel omdat de weg van de bemiddeling meer vanzelfsprekend wordt. Naast dat het kostenbesparend is leidt het veelal ook tot betere en meer gedragen oplossingen.

In Nederland zie ik het nog niet zo snel gebeuren dat het verplicht wordt. Zoals bij veel andere absolute regels en wetten brengt het ook altijd nadelen met zich mee.

Je zou kunnen stellen dat de gang naar de rechter, die eigenlijk laagdrempelig zou moeten zijn, hiermee weer hoger wordt. Ook is er een tegenstelling in de beginselen van mediation en het verplicht stellen. Een belangrijke voorwaarde bij mediation is vrijwilligheid.

Een echtscheiding is niet altijd gewild door beide partijen. Je kunt de ander echter niet verplichten getrouwd te blijven tegen zijn of haar wil in. Een spagaat tussen het niet willen en toch “moeten meewerken” aan een scheiding is onvermijdelijk. Met mediation heb je vaak meer het lot in eigen handen als het gaat om de afhandeling.

Henk en Ingrid

Ten tijde van politieke verkiezingen zijn politici graag geneigd in stereotypen te denken. Henk en Ingrid zijn doorsnee burgers; 2 kinderen, koopwoning, modaal inkomen, etc. Dus de behoefte van Henk en Ingrid is …. Het valt niet te ontkennen dat er een zekere voorspelbaarheid is bij bepaalde groepen en er daarmee een bepaalde behoefte of vraag is. Maar meer dan dat?

Mijn ervaring bij scheidende partijen is dat het een enorme valkuil is uit te gaan van “het zal wel zus of zo zijn, want ….”  Bij echtscheiding en keuzes die gemaakt worden is veelal in de eerste plaats de wet leidend. Bij gemeenschap van goederen, gelijke deling. Etc.

Persoonlijke opvattingen en achtergrond zijn eveneens zeer belangrijk. Dat laat zich niet eenvoudig onderbrengen naar sub-culturen, inkomen, opleiding en nationaliteit. Ook hierin kun je ongetwijfeld grote lijnen vinden, maar als het gaat om zeer persoonlijke zaken dan kan het best zijn dat iemand zijn eigen waarden en normen afwijkend is van de groep. Hoe lastig dat soms ook is.

Goed luisteren is daarom een voorwaarde. Wat bedoeld iemand nu eigenlijk? Discussies vanuit stellingen probeer ik dan ook meer om te buigen naar een gesprek over belangen. Dat is wel zo vruchtbaar. Veelal is er dan ook uit te komen. Vanuit algemeenheden handelen en denken past daar niet bij.

Kinderen scheiden niet!

Scheiding is een van de meest ingrijpende gebeurtenissen die in een gezin kunnen plaats vinden. Het feit dat ouders, of een van de ouders, een relatie wil verbreken veroorzaakt een vaak een onoverzichtelijke en verwarrende situatie. Ondanks de scheiding van de ouders hebben beide een verantwoordelijkheid naar de kinderen. Over de gevolgen en schade voor kinderen vanwege een scheiding zijn 1001 theorieën. Mijn insteek is praktisch. Als de voorgenomen scheiding een feit is, gaat het erom wat het meest optimaal is voor de kinderen.

Regel 1 is gebruik de kinderen niet om je eigen gelijk te krijgen. Kinderen kiezen niet voor de scheiding dat doen de ouders, of een van de ouders. Vervolgens is het belangrijk om afspraken te maken.

In een ouderschapsplan, onderdeel van een echtscheidingsconvenant, maak je afspraken. Niet alleen over wie wanneer de kinderen verzorgt maar ook bijvoorbeeld over zaken als communicatie met school, wie welke beslissingen neemt, waarover per definitie overleg plaats vindt, hoe lang kinderen aaneengesloten met één ouder op vakantie gaan, de omgang met een eventueel nieuwe partner, het al dan niet respecteren van een besluit van de andere ouder terwijl je het er niet mee eens bent,  hoe vaak informeren ouders elkaar…..

Zo stel ik, indien gewenst, vele vragen aan scheidende ouders.

Uit mijn praktijk, maar ook uit onderzoek, blijkt dat een ouderschapsplan goed werkt.

Veel minder zien ouders elkaar opnieuw voor de rechtbank. Kortom een discussie over de gevolgen is wellicht academisch interessant maar het gaat er in de praktijk om , als de scheiding een feit is, wat ga je doen als vader en moeder. Een ouderschapsplan is dan ook niet alleen zinvol voor scheidende ouders maar vaak ook voor reeds gescheiden ouders.

Bij een scheiding zijn financiële zaken belangrijk. Goede en gedragen afspraken daarover voorkomt¨problemen. Meestal zijn deze zaken goed te regelen en te berekenen. Het ouderschap gaat echter ook door na de scheiding. En dan gaat het niet alleen over rechten en plichten, maar ook over ouder blijven.

De kosten van het huis en kinderalimentatie

Bij de vaststelling van de kinderalimentatie zijn de Tremanormen gebruikelijk om tot vaststelling te komen. Deze normering gaat uit van 2 “invalshoeken”, enerzijds de behoefte en anderzijds de draagkracht. Bij de behoeftebepaling van de kinderen, het geld wat de kinderen kosten, weegt mee wat het inkomen is tijdens het huwelijk, de leeftijd en het aantal kinderen in het gezin. Uitgangspunt is dat naarmate er meer inkomen wordt genoten de kinderen ook meer kosten.

Aan de andere kant weegt bij de vaststelling mee wat de draagkracht is. Als voorbeeld: de kinderen worden na de scheiding voornamelijk verzorgd door de moeder, de moeder heeft geen inkomen, de vader wel. Het kan dan zijn dat de vader niet een zodanig bedrag kinderalimentatie kan voldoen dat geheel aan de behoefte van de kinderen wordt voldaan.

De vader heeft immers ook kosten. De genoemde Tremanormen houden daar rekening mee.

Een kostenpost die de vader heeft is o.a. de woonlast (hypotheek of huur).

In juli 2010 heeft de Hoge Raad een uitspraak van het gerechtshof teruggedraaid omdat daar te veel rekening mee werd gehouden. De kinderalimentatie was eerder naar beneden bijgesteld omdat de man fors toegenomen woonlasten had vanwege aankoop van een woning, verbetering van de woning en aankoop van een weiland. Deels betaald vanuit geld uit de boedelverdeling.

Kortom woonlasten wegen mee. Maar wel alles in redelijkheid.

bezema@scheidingsmakelaar.nl

Om de week een weekend

Om de week een weekend

Veel mensen hebben als eerste gedachte bij de zorgverdeling  van de kinderen:  om de week een weekend naar vader. Ook rechters hebben in het verleden vaak laten zien dat dit een gebruikelijke omgangsregeling is.

Maar wie zegt eigenlijk dat dit goed voor de kinderen is of goed voor de ouders? Steeds meer wordt, ook door rechters, onderzocht wat het beste past bij de specifieke gezinssituatie. In de wet is nergens bepaald dat om de week een weekend het beste is. Je kunt je bijvoorbeeld  afvragen bij heel jonge kinderen  (baby’s / peuters) of een dergelijke regeling passend is. Zeker voor heel jonge kinderen is een vast verzorgende persoon belangrijk in het kader van hechting. Een goede\veilige hechting bepaald voor een deel het welzijn van een mens in zijn verdere leven.  Een periode van 2 weken is voor het jonge kind niet te overzien, voor het kind betekent het opeens bijvoorbeeld 3 nachten in een ander bed terwijl de primaire verzorger niet aanwezig is.

Is dit een pleidooi om vaders minder contact met hun kind te laten hebben? Integendeel. Waarom zou je, als de relatie tussen de ouders dit toelaat, niet denken aan meermalen per week kortdurend contact in plaats van alleen om de week een aantal nachten .  Het gaat dan wellicht om minder nachten , maar om meer kortdurend contact. Naarmate het kind ouder wordt kun je vervolgens weer andere afspraken maken. Zorgverdeling, is populair gezegd,  maatwerk, ieder kind, iedere gezinssituatie en iedere ouder is anders. Mijn pleidooi is vooral probeer in de zorgverdeling het belang van uw kind voorop te stellen en probeer ook te denken buiten de gevestigde kaders. Ik ondersteun daar graag bij.

bezema@scheidingsmakelaar.nl

Het nahuwelijk

Het nahuwelijk

De term ex-partner, ex-man, en ex-vrouw kent een aanvulling namelijk het nahuwelijk. 

De term is bedacht is door een Antiliaanse schrijver, Boeli van Leeuwen.

Deze nieuwe term, overigens nog niet opgenomen in het woordenboek, is mede ontstaan vanuit een nieuw maatschappelijk gegeven. Er zijn immers relatief veel ex-partners gelet op het aantal scheidingen.

Ex-partner verondersteld dat alles ex is. Maar dat is vaak niet zo. De verzorging van de kinderen is niet ex. Zakelijke verstrengelingen zijn ook niet altijd ex. En ook de sociale omgeving waarin je elkaar in kunt blijven tegen komen is ook niet ex. Soms leidt het nahuwelijk tot een aangenamere relatievorm waarin je elkaar weer kunt waarderen. Er komt weer oog voor de humor die de man altijd al had, maar niet meer gezien kon worden. Of gedeeltelijk was verdwenen in de relatie. Tevens is het eenvoudiger om vast te stellen dat je het eens bent, dat je het niet eens bent. Dat accepteert en zo laat.  Klinkt ingewikkeld maar dat is het niet. Van een vriend of kennis is het eenvoudiger te accepteren dat je het over bepaalde zaken niet eens bent, dit hoeft echter de vriendschap niet in de weg te staan. Andere aspecten van de vriend waardeer je wel, en daar heb je genoeg aan. Bij verschillende mensen vind je wat je prettig vindt en/of nodig hebt.

Bij het nahuwelijk is dat wel wat minder vrijblijvend. Als je het altijd al oneens was over de opvoeding, en dat is wat de binding is, zul je het toch met de ex-partner moeten rooien. Soms is het nahuwelijk dan juist een deeloplossing, soms zal het nog complexer worden. Maar anders.

De term is nieuw,  de relatievorm niet. Niettemin geeft taal ook nadere invulling aan inhoud.

bezema@scheidingsmakelaar.nl

Index 2011

Indexering alimentatie 2011 – 0.9%

In Nederland zijn inmiddels meer dan 1 miljoen mensen gescheiden. Een deel daarvan heeft op de een of andere manier te maken met alimentatie. Als alimentatieplichtige of als alimentatiegerechtigde middels partneralimentatie en/of kinderalimentatie. Afhankelijk van o.a. de loonstijgingen wordt de alimentatie jaarlijks aangepast/ geïndexeerd door het ministerie van justitie.

Partijen kunnen hier vanzelfsprekend in onderling overleg van afwijken. Maar aangezien het leven jaarlijks duurder wordt (inflatie) en de lonen stijgen ligt dit niet voor de hand. Als één van de partijen het er absoluut niet mee eens is, kun je naar de rechter gaan en vragen om een andere regeling. De hulp van een advocaat is dan onontbeerlijk.

De indexering voor het jaar 2011 is 0,9 %. Dus als de alimentatieplichtige nu

€ 260,- betaald wordt dat in 2011 €262,34.  Op zich zelf is dat geen spectaculaire verhoging.

Echter als de alimentatie een hoger bedrag betreft is de verhoging ook navenant.

De percentages van de indexering wisselt jaarlijks, in 2010 was het 2,3%. Je ziet dus duidelijk een verband met de algemene (economische) ontwikkeling in de maatschappij. Een echt extreme index was het voor het laatst in 1978 met 8%.

Je hoort weinig over deze index in de media, het gaat veelal over loonstijgingen  en de toegenomen kosten van de boodschappen etc. Maar zoals gezegd hebben ook veel mensen te maken met alimentatie.

bezema@scheidingsmakelaar.nl

De Kerk midden in het dorp

Een scheiding is niet niets. Dit gaat gepaard met de nodige emoties. In grote lijnen zou je kunnen zeggen; angst, boosheid, gekwetstheid, verdriet en pijn.

Angst voor verdriet en pijn, angst voor de (financiële) toekomst, angst om gekwetst te worden of angst voor de angst zelf. Boosheid is veelal in de eerste fase van een scheiding heel functioneel;  het houd je op de been. Uiteindelijk zal de boosheid niet meer functioneel zijn, maar dat wil niet zeggen dat je het maar zo weg kunt stoppen. Je bent gekwetst; de relatie is niet geworden wat het had moeten zijn. De ander kan je vaak nog kwetsen omdat de ander nog zo nabij is (letterlijk en figuurlijk).

Pijn en verdriet is vrijwel altijd onvermijdbaar. Men zegt wel eens dat alle seizoenen er over heen moeten. Een  verjaardag, een zomervakantie, de kerstdagen, de trouwdag, …

Emoties onderkennen is cruciaal in een scheidingsproces. Als er discussies zijn over de verdeling van de theelepels bij wijze van spreken, dan is het weinig zinvol daar alle energie in te steken. Maar ook grotere zaken en kwesties, die soms leiden tot zeer lange procedures bij de rechtbank, houden niet altijd verband met waar het werkelijk om gaat. Erkenning door de ander van jouw positie en het zijn, kan soms minstens zo belangrijk zijn dan een € meer of minder.

Bemiddeling kan een middel zijn om de kerk in het midden van het dorp te houden.

Maar beiden moeten hier dan wel voor open staan.

bezema@scheidingsmakelaar.nl